De wereldbevolking in cijfers
De wereldbevolking groeit nog steeds, maar bijna nergens zo hard als veertig jaar geleden. In sommige landen is de groei zelfs omgeslagen in krimp. Dit dashboard zet landen naast elkaar op zes demografische kerncijfers uit de World Development Indicators van de Wereldbank, met reeksen die tot 1960 teruglopen.
Welke cijfers staan erin?
- Bevolking — het totale inwonertal, geteld per 1 juli van het jaar.
- Bevolkingsgroei — de procentuele toename per jaar, inclusief migratie. Een negatief getal betekent krimp.
- Kinderen per vrouw — het vruchtbaarheidscijfer: hoeveel kinderen een vrouw gemiddeld krijgt als de huidige geboortecijfers blijven gelden.
- 65-plussers — het aandeel van de bevolking van 65 jaar en ouder, de gangbaarste maat voor vergrijzing.
- Stedelijke bevolking — het percentage dat in stedelijk gebied woont.
- Bevolkingsdichtheid — inwoners per vierkante kilometer landoppervlak.
Wat is het vervangingsniveau van 2,1?
Een bevolking blijft op lange termijn alleen op peil als vrouwen gemiddeld ongeveer 2,1 kinderen krijgen: twee om de ouders te vervangen, plus een kleine marge voor kinderen die de volwassen leeftijd niet halen. Zakt een land structureel onder dat niveau, dan krimpt de bevolking uiteindelijk — maar pas na tientallen jaren, omdat er eerst nog grote generaties in de vruchtbare leeftijd zitten. Nederland zit al sinds het begin van de jaren zeventig onder de 2,1 en groeit toch nog, vrijwel volledig door migratie.
Waarom groeit een land nog terwijl er weinig kinderen worden geboren?
Drie dingen bepalen de bevolkingsomvang: geboorte, sterfte en migratie. Een land met weinig geboorten kan toch groeien doordat mensen langer leven of doordat er meer mensen binnenkomen dan vertrekken. Dat is precies wat in grote delen van West-Europa gebeurt. Het verklaart ook waarom de groeicijfers op dit dashboard soms haaks lijken te staan op het geboortecijfer: ze meten iets anders.
Wat betekent vergrijzing voor een land?
Als het aandeel 65-plussers stijgt, verandert de verhouding tussen werkenden en niet-werkenden. Dat raakt de betaalbaarheid van pensioenen en zorg, en zet druk op de arbeidsmarkt. Japan loopt hierin wereldwijd voorop. Veel Europese landen volgen hetzelfde pad, met een vertraging van een jaar of twintig. Het omgekeerde zie je in grote delen van Afrika, waar de bevolking juist opvallend jong is.
Waarom is bevolkingsdichtheid een lastig cijfer?
De dichtheid deelt alle inwoners door het hele landoppervlak, inclusief bergen, woestijnen en moerassen waar niemand woont. Egypte lijkt daardoor dunbevolkt, terwijl vrijwel de hele bevolking op een smalle strook langs de Nijl woont. Nederland hoort met ruim vijfhonderd inwoners per vierkante kilometer wel echt bij de dichtstbevolkte landen van Europa, omdat het land vrijwel overal bewoonbaar is. Lees het cijfer dus altijd met de geografie erbij.
Hoe lees je de grafiek met 1990 = 100?
In de derde grafiek krijgt elk land in 1990 de waarde 100. Daarna zie je de ontwikkeling ten opzichte van dat startpunt. Zo vergelijk je de verandering in plaats van de omvang: dat India meer inwoners heeft dan Nederland is bekend, de vraag is hoe snel beide zijn gegroeid. Een land op 180 is sinds 1990 met tachtig procent gegroeid, groot of klein.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen leven er op aarde?
Kies "Wereld" in de landenlijst en de indicator Bevolking; dan zie je het actuele totaal volgens de Wereldbank, met het jaar erbij.
Welke landen krimpen?
Zet de indicator op Bevolkingsgroei en kies bijvoorbeeld Japan, Italië of Oekraïne. Een getal onder nul betekent dat de bevolking in dat jaar kleiner werd.
Zijn dit tellingen of schattingen?
Een mengvorm. Landen houden volkstellingen en bevolkingsregisters bij; voor tussenliggende jaren maakt de Wereldbank schattingen op basis van geboorte-, sterfte- en migratiecijfers.
Mag ik deze cijfers hergebruiken?
Ja. De World Development Indicators staan onder CC BY 4.0: hergebruik mag, mits je de Wereldbank als bron vermeldt.
Bron: Wereldbank, World Development Indicators (CC BY 4.0). De cijfers worden rechtstreeks bij de bron opgehaald en ter informatie getoond. Let op het jaartal bij elk cijfer: landen publiceren niet gelijktijdig.