Nederland in Europees perspectief
Een werkloosheidspercentage van 4% zegt weinig zonder vergelijking. Is dat hoog of laag? Dit dashboard zet Nederland naast de 26 andere EU-lidstaten op drie cijfers die direct merkbaar zijn in de portemonnee: werkloosheid, inflatie en de elektriciteitsprijs voor huishoudens. Alle cijfers komen van Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie, dat de nationale statistiekbureaus dwingt dezelfde definities te gebruiken — precies wat vergelijken mogelijk maakt.
Waarom Eurostat en niet het CBS?
Het CBS meet de Nederlandse werkloosheid volgens een eigen, nationale definitie. Andere landen doen dat ook, en die definities verschillen. Eurostat publiceert daarom geharmoniseerde cijfers: elk land levert aan volgens dezelfde regels. Daardoor kan het Nederlandse werkloosheidspercentage bij Eurostat iets afwijken van het cijfer dat het CBS noemt. Geen van beide is fout — ze beantwoorden een andere vraag. Voor "hoe staan wij ervoor in Europa" heb je de Eurostat-versie nodig.
Wat is de HICP?
De geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP) is de Europese inflatiemaat. Hij wijkt op punten af van de Nederlandse CPI die het CBS publiceert: de HICP laat bijvoorbeeld de kosten van een eigen woning buiten beschouwing, terwijl de CPI daar wel een post voor kent. In jaren waarin de huizenmarkt hard beweegt, lopen beide cijfers daardoor zichtbaar uiteen. De HICP is de maat waarop de Europese Centrale Bank haar rentebeleid baseert.
Hoe lees je de elektriciteitsprijs?
De getoonde prijs is die voor een gemiddeld huishouden (verbruiksband tussen 2.500 en 5.000 kWh per jaar), inclusief alle belastingen en heffingen, in euro per kilowattuur. Eurostat publiceert deze reeks per halfjaar, niet per maand. Dat betekent dat een prijsschok pas met enige vertraging zichtbaar wordt, en dat je er geen dagkoersen uit kunt lezen.
Waarom verschilt de actualiteit per cijfer?
Niet elke reeks wordt even vaak bijgewerkt. De werkloosheidscijfers komen maandelijks en lopen tot kort geleden door; de elektriciteitsprijzen verschijnen halfjaarlijks; en de maandelijkse inflatiereeks loopt op dit moment minder ver door dan de andere twee. Dit dashboard zet daarom bij elk cijfer de periode waar het werkelijk over gaat. Een cijfer zonder periode is in internationale statistiek vrijwel waardeloos, en een verouderd cijfer presenteren als "nu" is misleidend.
Wat betekent het EU-gemiddelde?
De streeplijn is het cijfer voor EU27: het gewogen gemiddelde over alle 27 lidstaten samen, waarbij grote landen zwaarder meetellen dan kleine. Duitsland drukt dus meer op dat gemiddelde dan Malta. Dat is iets anders dan het gemiddelde van de 27 landencijfers; wie dat laatste wil weten, moet de kolom zelf middelen.
Veelgestelde vragen
Welke landen staan erin?
De 27 lidstaten van de Europese Unie, plus EU27 als gemiddelde. Niet-EU-landen die Eurostat ook publiceert, zoals Noorwegen, Zwitserland en Turkije, laten we weg om de vergelijking zuiver te houden.
Waarom ontbreekt er soms een land?
Dan heeft dat land voor de betreffende periode nog niets aangeleverd bij Eurostat. We vullen niets aan en laten het land in die grafiek weg.
Waarom wijkt de inflatie af van wat het CBS meldt?
Het CBS publiceert de nationale CPI, Eurostat de geharmoniseerde HICP. Die laatste rekent de kosten van een koopwoning niet mee, waardoor de uitkomsten uiteenlopen.
Mag ik deze cijfers hergebruiken?
Ja, Eurostat staat hergebruik toe met bronvermelding. Noem Eurostat en de naam van de tabel.
Bron: Eurostat. De cijfers worden rechtstreeks bij de bron opgehaald en ter informatie getoond. Let bij gebruik altijd op de periode die bij een cijfer staat; reeksen lopen niet even ver door.